Wykorzystanie usług teleinformatycznych przez osoby niepełnosprawne intelektualnie

Zazwyczaj nie pamiętamy o tym, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną są narażone na wykluczenie społeczne. W rodzinach osób z upośledzeniem intelektualnym często dochodzi do zerwania lub znacznego osłabienia więzi wewnątrzrodzinnych. Przejawem tego osłabienia więzi jest długoletnie (dłuższe niż konieczne) przebywanie osób niepełnosprawnych w zakładach opiekuńczych i internatach. W najlepszym wypadku oderwanie od rodziny trwa tak długo, jak obowiązek szkolny.

Istnieje wiele przyczyn obiektywnych dla zaistnienia tego problemu jakim jest osłabienie więzi, a jedną z nich jest brak wystarczającej umiejętności obsługi komputera, Internetu i poczty elektronicznej (narzędzi coraz bardziej powszechnych w procesie komunikacji).

Przyczyny subiektywne osłabienia i zerwania więzi społecznych i rodzinnych tkwią w stereotypach myślenia o osobach niepełnosprawnych intelektualnie jako osobach całkowicie niezaradnych, pozbawionych inicjatywy, bez dążeń i wyłącznie oczekujących na pomoc. Stereotypowe i niezwykle krzywdzące jest funkcjonujące wyobrażenie osoby upośledzonej jako prymitywnej w uczuciach, nie umiejącej wyrazić emocji i nieatrakcyjnej w relacjach międzyludzkich.

Często również i sami niepełnosprawni myślą o sobie źle i towarzyszy im poczucie ?bycia gorszym?. W efekcie dodatkowo sami wycofują się z relacji społecznych.

Cel nadrzędny projektu to wyposażenie osób niepełnosprawnych intelektualnie w umiejętności i gotowość do nawiązywania kontaktów i podtrzymywania tychże za pośrednictwem Internetu z wykorzystaniem poczty elektronicznej. Osoby niepełnosprawne (dzieci, młodzież i dorośli) będą mogły w prosty sposób (samodzielnie lub z niewielką pomocą) nawiązywać i podtrzymywać relacje z członkami rodziny wysyłając teksty i zamieszczając samodzielnie wykonane zdjęcia.

Możliwość korzystania z Internetu staje się coraz bardziej dostępna i jednocześnie coraz bardziej konieczna. W sieci funkcjonują już programy dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych intelektualnie, a również zakup sprzętu przez placówki opiekuńcze jest w większym stopniu realny.

Umiejętność korzystania z poczty elektronicznej otworzy nowe możliwości w zakresie kontaktów ze środowiskiem Istotnym założeniem projektu jest również trening posługiwania się internetem ze szczególnym zwróceniem uwagi na kontakt z Sejmikiem Osób Niepełnosprawnych, Urzędem Pracy i innymi placówkami zajmującymi się problemami osób niepełnosprawnych.

Możliwość kontaktowania się drogą elektroniczną jest dla osób z niepełnosprawnością intelektualną niezmiernie istotna, ponieważ często z niepełnosprawnością intelektualną jest sprzężony inny rodzaj dysfunkcji utrudniający lub wręcz uniemożliwiający wyjście z miejsca zamieszkania. Celem podrzędnym projektu jest wyposażyć uczestnika w podstawowe umiejętności obsługi komputera, tzn. pisanie i drukowanie prostych pism, rozgrywanie gier, przeglądanie zdjęć. Trening wymienionych umiejętności bazuje na sprawnościach i jednocześnie je rozwija: koordynację wzrokowo ? ruchową, koncentrację, sprawność i precyzję manualną, spostrzeganie, wnioskowanie i pamięć.

Projekt zakłada pracę w grupach dwuosobowych prowadzonych przez pedagogów specjalnych oraz trenerów wspomagających, co wynika ze specyfiki pracy z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie. Warunki te są więc z jednej strony koniecznością, a z drugiej stanowią dla uczestników szkolenia sytuację komfortową i zapewniają osiągnięcie możliwie najlepszych efektów.
Wymiernymi rezultatami realizacji projektu będzie oddziaływanie na członków rodziny uczestników szkolenia: kursanci będą mieli okazję zaprezentować się jako osoby wychodzące z inicjatywą kontaktu i korzystające z nowoczesnych technologii; członkowie rodziny mogą zmodyfikować swoje schematy myślenia o niepełnosprawności własnych krewnych, oddziaływanie również na grono koleżeńskie, w którym dominują osoby niepełnosprawne: kursanci posługujący się komputerem zachęcą inne osoby niepełnosprawne do wykorzystania komputera i internetu w celu nawiązania i podtrzymywania relacji społecznych. Oczekujemy, że grupa osób niepełnosprawnych intelektualnie korzystających z internetu będzie się powiększać, Mamy nadzieję, że pracownicy urzędów i placówek, z którymi kursanci nawiążą kontakt będą mieli wgląd w sytuację i potrzeby osób niepełnosprawnych, co da im możliwość lepszego dostosowania swoich działań do tychże potrzeb.

Małgorzata Mędrek