Dzień wolontariusza

Jak wynika z pierwszego badania „pracy wolontariackiej” przez GUS, w 2010 roku osoby w wieku powyżej 15 lat poświęciły na wolontariat oraz bezpłatną pomoc rodzinie i znajomym aż 2,5 mld godzin.

5 grudnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Wolontariusza - według powszechnie przyjmowanej definicji wolontariat to „bezpłatne, świadome, dobrowolne działanie na rzecz innych, wykraczające poza więzi rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie”. Wolontariat jest ruchem społecznym angażującym ludzi w dobrowolną i bezinteresowną służbę innym bez względu na ich rasę, płeć, wyznawane poglądy religijne i polityczne. Wolontariusze w swych działaniach kierują się pragnieniem pomagania innym wypływającym z ich przekonań światopoglądowych, etycznych bądź religijnych.

Czas poświęcony pracy nieodpłatnej to wg GUS równowartość prawie 1,5 mln etatów i ponad 10 proc. całości pracy płatnej wykonywanej w Polsce. Bezpłatna praca jest warta ponad 38 mld zł i wykonują ją głównie kobiety.

Jak wynika z danych Urzędu aż 85 proc. wszystkich prac niezarobkowych świadczonych było indywidualnie, spoza organizacjami, na rzecz rodziny i znajomych. Te prace wyceniane są na 29,7 mld zł. W ramach instytucji najwięcej pracy (49 proc.) wykonywanej przez wolontariuszy odbywało się w ramach fundacji i stowarzyszeń (np. rady rodziców, kluby sportowe, ochotnicza straż pożarna czy koła łowieckie). Na drugim miejscu pod względem liczby przepracowanych godzin uplasował się wolontariat na rzecz Kościołów i wspólnot religijnych.

Dane pokazują, że co trzecia badana osoba co najmniej raz w ciągu 4 tygodni poprzedzających ankietę wykonała jakąś pracę wolontariacką. 26 proc. respondentów deklarowało, że pracuje niezarobkowo indywidualnie, a 10 proc. w ramach instytucji. Najwięcej osób pomagało swoim krewnym (19 proc.) i przyjaciołom (10 proc.). Mniej, bo tylko 3 proc. pracowało na rzecz nieznajomych i środowiska.

Ponad połowa pracy nie zarobkowej dotyczy czynności związanych z opieką nad dziećmi, chorymi i osobami starszymi. Na drugim  miejscu znajdują się proste prace domowe, tj. sprzątanie, zakupy czy wyręczenie w załatwianiu spraw urzędowych. Jednak już w ramach organizacji, praca wolontariacka wymaga często kwalifikacji i specjalistycznych umiejętności, związanych z prawem, sprawami społecznymi, administracją czy kulturą.[1]

 Wolontariat łączy pokolenia

Wolontariat, który Caritas w Polsce buduje wytrwale i cierpliwie od wielu lat jest propozycją zarówno dla starszych, jak i młodszych. Pomaga w integracji społecznej. Łączy pokolenia we wspólnej trosce o potrzebujących pomocy i o dobro wspólne. Zbliża ludzi w różnym wieku, o innych doświadczeniach życiowych, historii, wrażliwości i kulturze. Jednym i drugim jest potrzebny. Wolontariat Caritas ubogaca zarówno młodych, jak i seniorów, wnosząc w ich życie nową treść. 

                                                                                                                                                     Wolontariat Caritas

Jednym z działań podejmowanych przez Caritas jest budowa wolontariatu parafialnego, w który włączą się zgodnie starsi i młodsi. Obecnie w blisko połowie parafii w Polsce działają Parafialne Zespoły Caritas, których jest łącznie 4800. Mamy również pokaźną liczbę wolontariuszy w Szkolnych Kołach Caritas (ponad 2660). Raport Caritas za ostatni rok mówi o 102 tys. wolontariuszy! Wolontariat łączy pokolenia. Jest płaszczyzną, na której następuje spotkanie dzieci, młodzieży i starszych. Wolontariat daje im poczucie wspólnoty. Zbliża ludzi w różnym wieku, o odmiennych doświadczeniach życiowych, zawodowych i kulturowych. Zaangażowanie na rzecz bliźniego w potrzebie sprawia, że wolontariusze stają się sobie bliscy.

                                                                                                                                                     Korzyści z wolontariatu dla osób starszych
Chociaż wolontariat jest bezinteresowną służbą bliźnim i dobru wspólnemu, a wolontariusze nie oczekują za swą pracę zapłaty bądź innych korzyści materialnych, to jednak warto zwrócić uwagę na to, co wolontariat dajaje samym wolontariuszom.

Gdy chodzi o korzyści, jakie odnoszą wolontariusze-seniorzy, wydają się one następujące:

* Wolontariat pozwala wykorzystać zdobyte doświadczenie zawodowe i umiejętności życiowe i niejako w sposób naturalny chroni przed „zepchnięciem na boczny tor” życia społecznego. To bardzo ważne, zwłaszcza w sytuacji emerytów, którzy kończąc pracę zawodową przeżywają lęk przez zerwaniem relacji społecznych ze swoimi współpracownikami. Odejście z pracy siłą rzeczy zmienia relacje społeczne. Zaangażowanie w wolontariat pozwala poczuć się potrzebnym. Jest kontynuacją aktywności. Pozwala zbudować nowe relacje z innymi, wypełnić pustkę „wolnego czasu”. Jest to zwłaszcza ważne dla osób bardzo aktywnych, energicznych, w pełni sił witalnych.

* Wolontariat pozwala seniorom odkryć pełnię wieku jako okres twórczy – w miarę sił witalnych i możliwości, a nie jako dekadencję. Starość akceptowana i przeżywa we wspólnocie z innymi jest mniej uciążliwa niż w poczuciu osamotnienia i odrzucenia.

* Wolontariat seniorów pozwala im na dalszy rozwój osobisty. Stają przed nowymi zadaniami. Wiele osób może wtedy powrócić do swoich młodzieńczych zainteresowań i pasji, wykorzystać talenty, zakopane gdzieś z powodu „wiecznego braku czasu”.

* Wolontariat seniorów daje im poczucie bycia potrzebnym. Seniorzy nie są biorcami, ale dawcami dobra. Wychodzą do innych i w ten sposób potwierdzają przed sobą swą wartość. Pomagając innym w rozwiązywaniu ich życiowych problemów wolontariusze uczą się dostrzegać i oceniać własne we właściwych wymiarach. Bardzo często zaangażowanie wolontariacie prowadzi do odkrycia wartości, ignorowanych przez długie lata i do cenienia sobie tego, co wydawało się nieważne lub niepotrzebne.

* Wolontariat pomaga seniorom w duchowym i religijnym dojrzewaniu. Jest drogą prowadząca do Boga poprzez bliźnich. Wielu seniorów odkrywa piękno bezinteresownej miłości, radość z pomagania i satysfakcję z tego, co robią dla innych.

             Korzyści wolontariatu dla osób młodych

 Młode pokolenie wolontariuszy również czerpie korzyści duchowe z kontaktu z seniorami jako podopiecznymi lub współpracy z nimi we wspólnocie wolontariuszy. Młodzi wolontariusze uczą się realistycznego spojrzenia na życie. Kontakt z seniorami stanowi okazję do wzbogacenia ich doświadczeniem życiowym, mądrością. Stanowi również przestrogę przed lekceważeniem własnego rozwoju. Wolontariusze uczą się szacunku dla słabszych, poszanowania godności każdego człowieka. Stykając się ze starością i cierpieniem wyrabiają w sobie postawę współczucia i miłosierdzia. Nabywają umiejętności bycia razem i pomagania. Młodzi wolontariusze uczą się cierpliwości, wytrwałości, odpowiedzialnego traktowania swoich obowiązków. Zgodna współpraca z seniorami wolontariuszami pomaga odkrywać im piękno powołania do służby bliźniemu wraz z całym światem wartości religijnych i moralnych, jakie niesie chrześcijaństwo. Młodzież wchodząc w relacje z seniorami czują się potrzebni, ważni, nabierają ufności we własne siły i możliwości. Starsi potwierdzają ich umiejętności i doceniają wysiłki.

Jeśli ktoś chce przekonać się, że wolontariat jest czymś wspaniałym i wnosi wiele dobra w życie wolontariuszy, niech sam włączy się w prace Parafialnego Zespołu Caritas lub Szkolnego Koła Caritas. Niech zaangażuje swoje umiejętności i talenty w służbę potrzebującym. Pozna wtedy smak trudu, zmęczenia, niepowodzeń i satysfakcji, zwycięstw i klęsk, ale będzie w tym wszystkim czuł, że jest potrzebny i ważny, a jego życia zyska nowy, głębszy sens